კალენდარი

მთავარი მენიუ
ძებნა ამ საიტზე

აუდიო - ვიდეო
გართობა, იუმორი
სხვადასხვა
განათლება
რელიგია
ონლაინი






გააზიარე
სოც-ქსელები
საიტზე სოციალური ქსელებით შესვლა



მთავარი » სტატიები » იდიომები

იდიომები 2

კ 
კალაპოტში ჩადგომა - ჩვეულებრივ, ნორმალურ მდგომარეობაში ჩადგომა, დალაგება, ნორმალური გზით წასვლა

კალთის გადაფარება - მზრუნველობა, მფარველობის გაწევა, შველა, დახმარება

კალთის დაბერყვა - ყოველგვარი სიკეთის, დოვლათის უხვად მიცემა

კალთის დაგლეჯა - ხვეწნა, მუდარა, ჩაციებით თხოვნა

კალმით ნახატი - ძალიან ლამაზი, მშვენიერი

კამარის შეკვრა - მაღლა ახტომა და შორს დაშვება; ფრენით ნახევარწრის გაკეთება. მაგ. ცხენმა ერთი ორიოდე კამარა შეჰკრა (ილია).

კარგი თვალით უყურებს - კარგად ეპყრობა, ენდობა, აფასებს

კარგი ჭოტი დაიჭირა - ცუდი რამ შეემთხვა

კარის ატალახ(იან)ება - მომაბეზრებლად ხშირი სტუმრობა, ხშირად წვევა

კაცია და გუნება - ყველას თავისი ხასიათი და მისწრაფება აქვს; ზოგს ვინ (რა) მოსწონს და ზოგს ვინ (რა)

კბილები უკაწკაწებს - შია, სწყურია, ძალიან უნდა

კბილებს ილესავს (ვინმეზე, რამეზე) - სამტროდ, საჩხუბრად ემზადება; (ვისიმე, რისამე) ხელში ჩასაგდებად ემზადება

კბილის გასინჯვა - შემოწმება; გამოცდა (ყიდვის დროს, ზოგ შინაურ ცხოველს ხნოვანების შესამოწმებლად კბილებს უსინჯავენ, აქედან მოდის ეს გამოთქმა)

კბილის ჩასობა - ამოჩემება, ჩაცივება, გადაკიდება; შეძულება, ათვალწუნება, გადამეტება

კედელს თავს ახლის - გამწარებული, სასოწარკვეთილი რისამე გაკეთებას ცდილობს

კერაზე წყლის დასხმა - ოჯახის დაქცევა, განადგურება, კერის გაცივება

კერის გაცივება - ოჯახის მოშლა, დანგრევა, განადგურება

კვალის გავლება - საყურადღებო შედეგის მიღწევა, თვალსაჩინო წვლილის შეტანა (რამეში), კვალის დატოვება

კვალში ჩადგომა - ვისიმე მოქმედების, საქმიანობის ან რაიმე მოვლენის გულდასმით შემოწმება, გამოკვლევა, გამოჩხრეკა

კვანძის გახსნა - რთული, დახლართული მდგომარეობის გარკვევა; გარემოებათა ხლართიდან გამოსვლა (მხატვრულ ნაწარმოებში)

კვერის დაკვრა - დადასტურება, დამოწმება, დათანხმება

კიედც ჭრის და კიდეც კერავს - ერთიმეორის საწინააღმდეგოს ამბობს (ან მოქმედებს), ხან ერთს ამბობს, ხან - მეორეს

კინჩხი და კისერი უტეხია! / კისერი(მც) (მო)უტეხია! - რაც უნდა, ისა ქნას! ჯანდაბამდისაც გზა ჰქონია! თავში ქვა უხლია!

კინწის კვრით - ცემით, კისრის ტეხით

კისერზე დაწოლა - (ვისიმე) სარჩენი, მოსავლელი გახდომა

კისრის მოგრეხა - დამარცხება, განადგურება, მორევა

კისრის მოდრეკა - დამორჩილება, ქედის მოხრა

კისრის მოტეხა - დამარცხება, მოსპობა, დაღუპვა; მორევა, დამორჩილება

კოვზის ნაცარში ჩავარდნა - მარცხის განცდა, წამოწყებული საქმის ჩაშლა, იმედის გაცრუება

კრიჭაში ჩადგომა - ჯიბრში ჩადგომა, წინააღმდეგობის გაწევა, ქიშპობა

კრიჭის შეკვრა - დადუმება, ხმის ჩაწყვეტა, გაჩუმება

კუბოს კარამდე - სიკვდილამდე, მთელი სიცოცხლის მანძილზე, სამარის კარამდე

კუდების გასკვნა - კავშირის შეკვრა, შეთანხმება, კუდზე კუდის გადაბმა

კუდი ყავარზე აქვს გადებული - ყოყოჩია, მედიდურია, ამაყია, კუდაბზიკაა, მეტიჩარაა

კუდით ქვა ასროლინა - სასტიკად დაამარცხა, შავი დღე აყარა, სამარცხვინოდ გააქცია

კუდის ამოძუება - შერცხვენილი, გაწბილებული, დამარცხებული გაქცევა, გაპარვა

კუდის გამობმა - ვისიმე ნათქვამის ან ნამოქმედარის ცუდად გაგება, რისამე განზრახ მიმატება. მაგ. მაგ შენს ხუმრობას რამე კუდს გამოაბამენ და, ვიცი, უსიამოვნებით გათავდება (დ. კლდ.)

კუდის კუდზე გადაბმა - ერთმანეთთან შეკავშირება, ერთმანეთის მხარის დაჭერა (უმთავრესად ცუდ საქმეში)

კუდის მოქნევა - ერთხელ კიდევ წინანდებურად მოქცევა, ცუდი, არასასიამოვნო რამის ჩადენა

კუდის ქიცინი / კუდის ქნევა- მლიქვნელობა, პირფერობა, ლაქუცი

კუს ნაბიჯით - ძლიერ ნელა, ზლაზვნით


ლაგამის ამოდება - შეზღუდვა, დამორჩიელბა, ალაგმვა, იძულებით გაჩერება; გაჩუმება, ხმის გაწყვეტა

ლაგამის მიშვება - თავისუფლად მოქმედების უფლების მიცემა, აღვირის მიშვება

ლაფში ამოსვრა (ვისიმე, რისამე) - შეურაცხყოფა, სახელის გატეხა, შერცხვენა (ვისიმე, რისამე), თავზე ლაფის დასხმა

ლელოს გატანა - გამარჯვება, მიზნის მიღწევა, განზრახული საქმის გაკეთება

ლეჩაქის დახურვა - შერცხვენა, თავის მოჭრა (იტყვიან მხდალობის ჩამდენ მამაკაცზე)

ლეჩაქის მოხდა - შერცხვენა, სახელის გატეხა, თავის მოჭრა (იტყვიან ქალზე)


მაგარი ზურგი აქვს - გავლენიანი მფარველი ან ძლიერი მოკავშირე ჰყავს

მამა აბრამის ბატკანი - ვითომც უმწიკვლო, უცოდველი, მართალი ადამიანი (ითქმის ირონიულად)

მარცხენა ფეხზე ამდგარა (ვინმე) - უგუნებოდაა, ცუდ ხასიათზეა (ვინმე)

მარჯვენა ხელი (ვისიმე) - საიმედო, ერთგული, ყოველგვარ საქმეში დამხმარე

მარჯვენის მოჭრა - ერთგული, საიმედო პირის ან საჭირო ნივთის დაკარგვა

მაღლა აყენებს (ვინმეს, რამეს) - ამჯობინებს, უპირატესობას აძლევს, დიდად აფასებს (ვინმეს, რამეს)

მაღლა დგას (ვინმეზე, რამეზე) - (ვინმეზე, რამეზე) უკეთესია, მეტის შემძლეა, უფრო განვითარებულია

მახეში გაბმა - გამოუვალ, უხერხულ მდგომარეობაში ჩაგდება

მახის დაგება - საფრთხის, განსაცდელის შექმნა, ხრიკების მოწყობა

მე შენ გეტყვი! - განა! შენ გგონია! (რამეში სრულიად დარწმუნების შემთხვევაში იტყვიან). მაგ. ინჟინერი მაგისთანა უნდა, - ამბობდნენ ხშირად მუშები, - თუ ბიჭი ხარ, ამოუდექი გვერდში! მე შენ გეტყვი, მოატყუებ (ა. ბელ.)

მეორედ დაბადება - რაიმე კარგის, მეტის-მეტად სასიამოვნოს, გამაბედნიერებელის შემთხვევა, ძალიან გახარება, აღტაცება

მეორედ მოსვლა - საშინელება, უბედურება, კატასტროფა

მეტი არ აგიდგა გვერდები! - არ მოხდება, არ გეღირსება (რამე)

მეტი რა გზა აქვს - მეტი საშუალება, მეტი გამოსავალი არა აქვს

მეტი რა ჩარაა - სხვა გამოსავალი, სხვა საშუალება არ არის, მეტი გზა არ არის (სპარსულად ჩარე ნიშნავს: ილაჯი, ძალა, ღონე)

მეშვიდე ცას ეწევა (სიხარულით) - ძალიან უხარია, აღფრთოვანებულია

მეცამეტე გოჭი - მეტიჩარა, რამკითხე (ცნობილია, რომ დედაღორს 12 ძუძუზე მეტი არ შეიძლება ჰქონდეს, მაგრამ თუ მან 13 გოჭი დაბადა, მაშინ მეცამეტე ზედმეტია, აქედან მომდინარეობს გამოთქმაც)

მეხად დაატყდა (რამე) - მეტისმეტად ეწყინა (რამე), შეაძრწუნა (რამემ)

მეხი დაატყდა თავზე - დიდი უბედურება შეემთხვა, შეძრწუნდა

მზე ამოუვიდა (ვისმე) - გაბედნიერდა, კარგი რამ შეემთხვა, ტანჯვას თავის დააღწია

მზე და მთვარე ამოსდის (ვინმეზე) - ყველაზე მეტად, უზომოდ უყვარს (ვინმე), შეხარის (ვისმე), (ვისიმე) იმედით ცოცხლობს

მზე პირს იბანს - მზიან ამინდში წვიმს

მზე ჩაესვენა (ვისიმე, რისამე) - (ვისიმე, რისამე) საქმე ცუდად წავიდა, დამარცხდა (ვინმე), განწირულია (ვინმე)

მზეზე გამოტა (რისამე) - გამოაშკარავება, გამომჟღავნება, მხილება (რისამე), დღის სინათლეზე გამოტანა

მზის დაბნელება - სიკვდილი, სიცოცხლეს გამოსალმება

მთა და ბარის გასწორება - ყველას და ყველაფრის გათანაბრება, გათანასწორება (უფლებრივად)

მიაბარა სული უფალს - მოკვდა, სული განუტევა

მიაყარე ცერცვი კედელს! - არაფერი გამოვა, ამაოდ ჩაივლის, ბევრიც რომ ეცადო, უშედეგოდ დარჩება

მიზანში ამოღება - გადაკიდება, ათვალწუნება, მტრული მოქმედების საგნად გახდა, მიზანში ამოღება; ამორჩევა

მიწამ ჩაყლაპა - ანაზდეულად გაუჩინარდა, უკვალოდ დაიკარგა

მიწასთან გასწორება - მოსპობა, განადგურება; დამცირება, გაქელვა, პატივის ახდა

მიწის პირიდან აღგვა - მოსპობა, განადგურება, გადაშენება, დედამიწიდან აღგვა

მიწის შვილი - ადამიანი; ამქვეყნიური არსება

მკვდრეთით აღდგომა - დაღუპვის პირზე მყოფის ან მძიმე ავადმყოფის გადარჩენა

მოკლე ფეხები აქვს (რამეს) - დიდხანს ვერ გაძლებს, მალე მოისპობა

მოუკრეფავში ნუ გადადიხარ - ნუ აკეთებ იმას, ან ნუ ლაპარაკობ იმას, რაც შენი საქმე არ არის, რაც შენ არ გეხება, საზღვარს ნუ გადადიხარ

მოუსავლეთში გაგზავნა - მოკვლა, წუთისოფელს გამოსალმება

მოუსვი ბაყაყური! - წადი! დაიკარგე! მოუსვი! აქ არ გაჩერდე!

მტვრის ადენა - გაცამტვერება, აწიოკება, ბდღვირის ადენა

მუსრის გავლება - ამოწყვეტა, განადგურება, მოსპობა, გაჟლეტა

მშრალზე დარჩენა - მოტყუებული, პირში ჩალაგამოვლებული დარჩენა, ცარიელზე დარჩენა

მხარე უჭირავს (ვისიმე) - ეხმარება, ემხრობა, ექომაგება, ხელს უწყობს (ვისმე)

მხარი მხარს მისცეს - ერთმანეთს დაეხმარნენ, მხარი დაუჭირეს, მხარში ამოუდგნენ

მხარი უქცია - სხვა მხარეს წავიდა, მიმართულება იცვალა; მოშორდა, გაეცალა

მხარის აქცევა - ორიენტაციის, მიმართულების გარკვევის, გზის გაგნების უნარის დაკარგვა, დაბნევა

მხარის დაჭერა - დახმარება, მიმხრობა, გვერდში ამოდგმა

მხარის მიცემა - დახმარება, შველა, მხარის დაჭერა, თანაგრძნობის გაწევა

მხარს უმშვენებს - მასთან არის, გვერდში უდგას (უზის), ახლავს, გვერდს უმშვენებს

მხარს უსწორებს - უტოლდება, უთანაბრდება

მხარში ამოდგომა - დახმარების გაწევა, შველა, გვერდში ამოდგომა, მხარის მიცემა


ნავსის გატეხა - პირველად გაკეთება იმისა, რასაც მანამდე არ ან ვერ აკეთებდნენ

ნამუსის მოწმენდა - უხერხულობის დაფარვა, სათაკილო საქციელის გამართლება, მობოდიშება

ნაღველი მოერია - დასევდიანდა, დაღონდა, დადარდიანდა

ნაცარტუტად ქცევა - მოსპობა, განადგურება, გაცამტვერება

ნაცარტუტის ადენა - მოსპობა, განადგურება, გაცამტვერება

ნაცრის ქექვა - უსარგებლოდ შრომა, წყლის ნაყვა; უსაქმურობა

ნემსის ყუნწში ძვრება - ყოველ ღონეს ხმარობს, არაფერს ერიდება (მიზნის მისაღწევად)

ნერვების აშლა - განერვიულება, აღელვება, გაღიზიანება

ნიადაგის გამოცლა (ფეხქვეშ) - საფუძვლის, საყრდენის მოსპობა

ნიადაგის მომზადება - საჭირო პირობების შექმნა (რისამე განსახორციელებლად)

ნიადაგის მოსინჯვა - რისამე შესაძლებლობის შემოწმება, გასინჯვა, შესწავლა, ვითარების გათვალისწინება

ნიავს არ აკარებს - განსაკუთრებულ მზრუნველობას უწევს, ძალიან უფრთხილდება, სათუთად ექცევა

ნირის შეცვლა - წესის არევა, ზნე-ჩვეულების გამოცვლა; განზრახვის, სურვილის შეცვლა (ნირი - წესი, რიგი, გეზი, მსვლელობა; ზნე, ჩვევა, ხასიათი)

ნიღაბის ახდა/ნიღაბის ჩამოგლეჯა - გამოაშკარავება, გამომჟღავნება, დღის სინათლეზე გამოტანა, ნამდვილი სახის ჩვენება

ნიშანში ამოღება - გადაკიდება, ათვალწუნება, მტრული მოქმედების საგნად გახდა, მიზანში ამოღება; ამორჩევა

ნიშნის მიგება - გამარჯვებული ტონით რისამე გახსენება, მოგონება

ნიშნის მოგებით - გამარჯვებულის ტონით; დაცინვით, გესლიანად


ოთხში ამოღება - დაუზოგავად ცემა, ჯავრის ამოყრა, შავი დღის დაყრა; გაუჭრელად გატყავება, მთლიანად ტყავის გაძრობა

ორ სკამზე ჯდომა - მერყეობა, უპრინციპობა

ორ ცეცხლშუა ყოფნა - გამოუვალ მდგომარეობაში, განსაცდელში ყოფნა, ძნელი არჩევანის წინაშე ყოფნა

ორ წყალშუა დგომა - ძნელი არჩევანის წინაშე ყოფნა, გამოუვალ, მძიმე მდგომარეობაში ყოფნა

ორმოს უთხრის - ღალატობს, საფლავს უმზადებს, მახეს უგებს


პასუხი აგო - თავისი საქციელისა და მოქმედებისათვის პასუხი მოსთხოვეს; დანაშაულისათვის სამსჯავროზე წარსდგა, სასჯელი მიიღო

პატივის დადება - დაფასება, პატივისცემა

პილატეს ცრემლები - არაყი, ალკოჰოლური სასმელი

პირზე აკერია (ვინმე, რამე) - წარამარა ახსენებს (ვინმეს, რამეს), მუდმივად ლაპარაკობს (ვინმეზე, რამეზე), პირზე აკერია (ვინმე, რამე)

პირზე ბოქლომის/კლიტის დადება - გაჩუმება, დადუმება, ხმის ჩაწყვეტა

პირიდან თაფლი გადმოსდის - ტკბილად, ალერსიანად, სასიამოვნოდ ლაპარაკობს, ტკბილი საუბარი იცის

პირიდან ლუკმის გამოცლა - უკანასკნელ საარსებო საშუალებათა წართმევა, მშრალზე დატოვება

პირიდან შაქარი ამოსდის - ტკბილად, ალერსიანად, სასიამოვნოდ ლაპარაკობს, ტკბილი საუბარი იცის

პირიდან ცეცხლს ყრის - განრიცხებულია, გააფთრებულია, გაანჩხლებულია; ყოჩაღია, მკვირცხლია, შეუპოვარია

პირის აკვრა - გაჩუმება, დადუმება, განგებ ხმის გაკმენდა, არაფრის თქმა

პირის გატეხა - პირობის დარღვევა, დანაპირების, ნათქვამის შეუსრულებლობა, სიტყვის გატეხა, ღალატი

პირის გემო - შეჭამანდი

პირის მორიდება - მიტოვება, ხელის აღება, ზურგის შექცევა

პირის მოშვება - ალაპარაკება, ყბედობის დაწყება

პირის მოხსნა - დაწყება გაუთავებელი ყბედობისა, ლაქლაქისა

პირის შეკვრა - შეკავშირება, შეთანხმება (უმთავრესად, ვისიმე წინააღმდეგ სამოქმედოდ)

პირს კატა ეცა - გაოცდა, სახტად დარჩა (არასასიამოვნო მოულოდნელობისაგან)

პირში ბურთის ჩაჩრა - გაჩუმება, ხმის ჩაწყვეტინება, რისამე თქმის საშუალების მოსპობა

პირში მიხლა - უხეშად, უკმეხად თქმა

პირში სული უდგია - ცოცხალია

პირში ჩავარდნა (ვისიმე) - (ვისიმე) სალაპარაკოდ, ცუდად ხსენების ობიექტად გახდომა

პირში ჩალაგამოვლებული - მოტყუებული, იმედგაცრუებული, ცარიელზე დასმული

პირში წადგომა/პირზე დადგომა - დაპირისპირება, მხილება, პირდაპირ თქმა

პირში წყლის დაგუბება - გაჩუმება, ხმის გაკმენდა, არაფრის თქმა


ჟამი დარეკავს - დრო დადგება

ჟრუანტელის დავლა - გაჟრჟოლება (რაიმე განცდის გამო)


რა ბედენაა? - რა განსხვავებაა? რა მნიშვნელობა აქვს? სულ ერთია!

რა თავში იხლის! - რაში გამოადგება! რაში სჭირდება!

რა წყალში გადავარდეს! - რა ქნას, როგორ მოიქცეს!

რა შუაშია! - ვალდებული, პასუხისმგებელი არ არის, (მისი) საქმე არაა, (მისი) ბრალი არ არის; (მისი) დამსახურება არ არის

რა ხელი აქვს! - რა უფლება აქვს! რა ესაქმება! რა მისი საქმეა!

რასაც ჩასძახებ, იმასვე ამოგძახებს - მისი ნებასურვილის, მისი კარნახის მიხედვით მოქმედებს, განუსჯელად იმასვე იმეორებს, რასაც ეუბნებიან, დამოუკიდებლობა არ გააჩნია.

რეტის დასხმა - იგივე თავბრუს დასხმა - გაბრუება, დარეტიანება; ზედმეტად გატაცება, ზომიერების გრძნობის დაკარგვა.

რის ყოფით - ძლივსძლივობით, გაჭირვებით, წვალებით, ვაივაგლახით; ხმაურით.

რკინის უღელში შებმა (ვისიმე) - გაწამება, დატანჯვა (დიდი შრომით), დაჩაგვრა.

რძე არ შეშრობია პირზე - ძალიან პატარაა (ასაკით), ძალიან ახალგაზრდაა, ბავშვია.

რწყილს ატყავებს - უნდა ყველაფერში სარგებელი ნახოს.

რჯულამდის ჩაყოლა - ჩაცივება, არ მოშვება, ბოლომე გამორკვევა (რისამე).


საერთო ენის გამონახვა / საერთო ენის მოძებნა- შეთანხმება, შეგუება, საერთო აზრის გამომუშავება.

საიქიოს გასტუმრება - მოკვლა.

საკუთარ ფეხზე დგომა - დამოუკიდებლობის მოპოვება.

საკუთარ ქერქში გამოხვევა - კარჩაკეტილად ყოფნა.

სამარეს უთხრის - ღალატობს, საფრთხეს უმზადებს, მახეს უგებს, ორმოს უთხრის.

სამარისკენ იყურება - მალე მოკვდება, მისი დღეები დათვლილია, ცალი ფეხი სამარეში უდგას.

სამარცხვინო ბოძზე გაკვრა - გაკიცხვა, საქვეყნოდ შერცხვენა, გამათრახება.

სარჩულად უდევს - მიზეზია, საფუძველია (რისამე).

სასახლე მოზომა / სასახლე ააგო - წაიქცა, გაიშხლართა.

სასწორზე შედგება (რისამე) - საალალბედოდ, სათუოდ გახდა, საფრთხეში ჩაგდება (რისამე).

საფლავის კარამდე / კუბოს კარამდე - სიკვდილამდე, მთელი სიცოცხლის მანძილზე, სამარის კარამდე.

საფლავს უთხრის - იგივე, რაც სამარეს უთხრის - ღალატობს, საფრთხეს უმზადებს, მახეს უგებს, ორმოს უთხრის.

საქმის გაჭირვება (გამიჭირა საქმე) - თავის მობეზრება, გულის გაწყალება.

საღერღელის აშლა - მოსურვება, მონდომება, მადის გაღვიძება.

საშველს არ აძლევს - არ ეშვება, ჩააცივდა, არ ასვენებს, აწუხებს.

საწველი ფური - შემოსავლის, სარგებლის, გამორჩენის წყარო (მოტყუების ან დაბრიყვების საშუალებით).

სახეზე ღრუბლის გადაფარება - მოწყენა, დასევდიანება, ცხვირის ჩამოშვება.

სახელის გათქმა / სახელის მოხვეჭა / სახელის მოპოვება- ავტორიტეტის მოპოვება, ცნობილი, სახელგანთქმული გახდომა.

სახელის გატეხა / სახელის გაფუჭება / სახელის წახდენა - შერცხვენა, ავტორიტეტის დაკარგვა, თავის მოჭრა.

სახტად დარჩენა - განცვიფრება, გაოცება, გაკვირვება, გაშტერება.

სეირის ჩვენება - შავი დღის დაყრა.

სეირს აყურებინებს - სეირს უჩვენებს, შავ დღეს დააყრის.

სინსილის გაწყვეტა - განადგურება, გაწყვეტა, მუსრის გავლება.

სისხლი სწყურია - ვისიმე მოკვლა, სისხლის დაღვრა სურს.

სისხლი უდუღს - ძალ-ღონით სავსეა, ენერგიულია, მკვირცხლია.

სისხლის აღება - შურისძიება, მკვლელობისთვის სამაგიეროს გადახდა, მკვლელის ან მისი ახლობლის მოკვლა.

სისხლის გამოწოვა - გაყვლეფა, ექსპლუატაციის გაწევა.

სისხლის გაშრობა - გამწარება, გატანჯვა, შეწუხება, გაწვალება, გულის გაწყალება.

სისხლის დალევა - შურისძიება, მოკვლა.

სისხლის თავში ავარდნა - გაბრაზება, აღშფოთება, გაშმაგება; შეშინება, შეძრწუნება.

სისხლის მოწოლა - განრისხება, გაბრაზება, სისხლის თავში ავარდნა.

სისხლის მსმელი - ჯალათი, მკვლელი.

სისხლის სმა - შურისძიება, მკვლელობის ჩადენა.

სისხლის ყელში მოწოლა - გაბრაზება, გაშმაგება, ბოღმის მოწოლა.

სისხლში ჩახშობა - დახოცვა, გაჟლეტა.

სისხლში ხელის გასვრა - მკვლელობის ჩადენა.

სისხლ-ხორცში გაჯდომა - შესისხლხორცება, მტკიცე ჩვეულებად გადაქცევა.

სიტყვა მოუჭრა - მოკლედ უთხრა, მოკლედ უპასუხა, სხარტი პასუხით შეაწყვეტინა ლაპარაკი.

სიტყვის ბანზე აგდება - საუბრის თემის განგებ შეცვლა (მისი მიფუჩეჩების მიზნით), სათანადო პასუხის გაცემის ნაცვლად საუბრის ეუცრად სხვა საგანზე დაწყება.

სიტყვის გატეხა - დანაპირების, ნათქვამის შეუსრულებლობა, პირობის დარღვევა, პირის გატეხა.

სიტყვის გაშრობა - ხმის ჩაწყვეტა, ლაპარაკის ვერ მოხერხება.

სიტყვის მიცემა - დაპირება, პირობის მიცემა.

სიტყვის პირზე შეშრობა/შეყინვა - უეცრად ხმის ჩაწყვეტა, ვერაფრის თქმა, სიტყვის გაშრობა.

სიტყვის შებრუნება - შეპასუხება, შეკამათება.

სიტყვის შენახვა - დაპირების შესრულება, პირის გაუტეხლობა.

სიტყვის ჩამოგდება (ვინმეზე, რამეზე) - ლაპარაკის დაწყება (ვინმეზე, რამეზე), ხსენება (ვისიმე, რისამე).

სიტყვის ჩამორთმევა - ვისთვისმე საუბრის შეწყვეტინება და თვითონ განგრძობა (ჩვეულებრივ, იმავე თემაზე); პირობის ჩამორთმევა.

სიქის გაცლა - ძალიან დაღლა, დაქანცვა.

სიცოცხლის მოსწრაფება - სიკვდილისათვის ხელის შეწყობა, სიკვდილის მოახლოება.

სოროში შეძრომა - დამალვა, მიმალვა.

სული განუტევა - მოკვდა, გარდაიცვალა.

სული და გული (ვისიმე/რისამე) - სულის ჩამდგმელი, ორგანიზატორი (რისამე), ყურადღების ცენტრში მყოფი; საყვარელი, ძვირფასი; საფუძველი, არსი (რისამე).

სული კბილით უჭირავს - ძლივს ითმენს, ძლივს იკავებს თავს; ცუდ დღეშია, სიკვდილის პირზეა მისული.

სული მისდის - ძალიან სურს, ძალიან უნდა; ვერ ითმენს, მოთმინების ფიალა ევსება.

სული უდგია - ცოცხალია, არსებობს, პირში სული უდგია.

სული უკაწკაწებს - ძალიან სურს, ძალიან უნდა, სული მისდის (რამეზე).

სულით დაცემა - სასოწარკვეთილებაში ჩავარდნა, მხნეობის დაკარგვა, გულის გატეხა; ზნეობრივად დაცემა.

სულის ამოთქმა - იხ. სულის მოთქმა.

სულის ამორთმევა / სულის ამოძრობა - გაწვალება, გაწამება, გატანჯვა, სიკვდილის პირამდე მიყვანა.

სულის ამოხდა - მოკვლა, გაწვალება, გაწამება, გატანჯვა, სიკვდილის პირამდე მიყვანა.

სულის ამღვრევა - აფორიაქება, ხასიათის გაფუჭება, გულის მოსვლა.

სულის განაბვა - სუნთქვის შეკვრა და გაჩუმება, განაბვა, დადუმება, გატვრენა.

სულის გაფრთხობა - სიკვდილი, სულის ამოხდომა.

სულის დალევა - სიკვდილი, სულის ამოხდომა.

სულის დამძიმება - სათაკილო რისამე ჩადენა, შეცოდება.

სულის მიბარება - სიკვდილი, სულის დალევა.

სულის მობრუნება - შესვენება, სულის მოთქმა; მოსულიერება; მომჯობინება (ავადმყოფისა, დასუსტებულისა).

სულის მოთქმა - შესვენება; ცხოვრების პირობების გაუმჯობესება.

სულის სიღრმეში ჩაწვდომა - გულის ნადების გაგება და მისი მოწონება.

სულის ყელში მობჯენა - გაბრაზება, გაჯავრება, სულის შეხუთვა (ბრაზისაგან, ჯავრისაგან), გულზე ცეცხლის მოკიდება.

სულის შთაბერვა - გასულდგმულება, სიცოცხლისუნარიანობის მინიჭება, სულის ჩადგმა.

სულის წასვლა - მოუთმენლად, თავშეუკავებლად მოქცევა, სულწასულობა.

სულმა წასძლია - მოთმინება ვერ ეყო, ვერ მოითმინა, რისამე სურვილმა სძლია.

სულს ებრძვის - კვდება, სიკვდილს ებრძვის.

სულს უხუთავს - ავიწროვებს, გასაქანს არ აძლევს, აწვალებს, ტანჯავს.

სულს ღაფავს - კვდება, სულთმობრძავია, უკანასკნელ დღეშია; თავისი დრო მოჭამა, ასპარეზიდან მიდის.

სულში ჩაძვრენა - მოალერსება; სიყვარული, პატივისცემა.

სქელი ჯიბე აქვს - მდიდარია, ბევრი ფული აქვს.

სხვა გზა არა აქვს - მეტი საშუალება, მეტი გამოსავალი არა აქვს.

სხვისი ხელით ნარის გლეჯა - სხვისი ხელით ძნელი ან სახიფათო საქმის კეთება.


ტალახში ამოსვრა - შერცხვენა, სახელის გატეხა, ლაფში ამოსვრა.

ტანში ჟრუანტელის დავლა - გაჟრჟოლება (რაიმე განცდის გამო).

ტაშს უკრავს - იწონებს, აღტაცებით ხვდება.

ტვინი აქვს ნაღრძობი - უკუღმართი, არანომარლურია, ახირებულია.

ტვინის ადუღება - გაბრაზება, აღელვება, აღშფოთება, მოთმინებიდან გამოყვანა.

ტვინის არევა - შეწუხება; შეშლა, გადარევა.

ტვინის გამოლაყება - გამოტვინება, გამოშტერება, გონების დაჩლუნგება.

ტვინის წაღება - შეწუხება, თავის მობეზრება, გულის გაწყალება.

ტუჩებზე დედის რძე არ შეშრობია - ძალიან პატარაა (ასაკით), ბავშვია, გამოუცდელია, გუშინდელი ღლაპია.

ტუჩ(ებ)ის აბზუება - არაფრად ჩაგდება, უკადრისობის გამოხატვა, დაწუნება.

ტყავიდან ძვრება - ყოველ ღონეს ხმარობს, შესაძლებლობას არ ზოგავს.

ტყავის გაძრობა - მკაცრად მოპყრობა, დატუქსვა, შავი დღის დაყრა; დაჩაგვრა, გაყვლეფა, მძიმე პირობებში ჩაყენება; ცემა; ძალიან ძვირად მიყიდვა.

ტყემალზე ზის - არაფერი გაეგება, არაფერი იცის (რისამე შესახებ).


უბედურ ვარსკვლავზე დაბადებული - უბედო, ბედუკუღმართი, შავ დღეზე გაჩენილი.

უკან დახევა - განზრახვაზე ხელის აღება.

უკანასკნელ სისხლის წვეთამდე - სანამ ცოცხალია, სიკვდილამდე, ვიდრე ძალ-ღონე შესწევს.

უკუღმა დაბადებული - უკუღმართი, უხეირო, უხამსი, ბოროტი.

უფალმა მიიღო - გარდაიცვალა, მიაბარა სული უფალს.

უფსკრულის პირას დგომა - საფრთხეში, განსაცდელში ყოფნა, დაღუპვის მოლოდინში ყოფნა.

უფსკრულისაკენ მიექანება - დაღუპვის გზაზე მიდის, ხიფათი მოელის.

უღლის გადაგდება (კისრიდან) - ჩაგვრისგან, ექსპლუატაციისგან განთავისუფლება, თავისუფლების მოპოვება.

უღლის დადგმა (კისერზე) - დამონება, ჩაგვრა, დამორჩილება.

უყარე კაკალი - რამდენიც უნდა ეცადო, ვერას გახდები, მდგომარეობას ვეღარ გამოასწორებ, გვიანღა იქნება.


ფარდებს უკან - შეუმჩნეველ, არდასანახავ ადგილას, მალულად, ფარულად.

ფარდის ახდა - გამოაშკარავება, გამომჟღავნება, მხილება, დღის სინათლეზე გამოტანა.

ფარ-ხმალის დაყრა - დამორჩილება, დანებება, წინააღმდეგობის შეწყვეტა.

ფაფრის აშლა - განრისხება, განმძვინვარება.

ფესვების გადგმა - განმტკიცება, გამაგრება, დამკვიდრება; გავრცელება.

ფეხებზე ჰკიდია (ვინმე, რამე) - არ ენაღვლება, არ აწუხებს; არაფრად აგდებს (ვინმეს, რამეს).

ფეხები უკან რჩება - მისვლა ეზარება, სადმე წასვლა უჭირს, უმძიმს.

ფეხების გაფშეკა / ფეხების გაჭიმვა - სიკვდილი, სულის დალევა.

ფეხებში ებლანდება - აფერებს, ხელს უშლის, ეჩხირება.

ფეხზე დადგომა - მომაგრება, მოღონიერება, გაძლიერება, განვითარება, ფეხის მოკიდება; სამოქმედოდ, საბრძოლოდ მომზადება.

ფეხზე დაყენება - მომაგრება, მოღონიერება, გაძლიერება; სამოქმედოდ, საბრძოლოდ მომზადება, ამოძრავება, გამოცოცხლება.

ფეხზე წამოდგომა - მომაგრება, მოღონიერება.

ფეხი წაიტეხა - მარცხი მოუვიდა; წავიდა.

ფეხის ადგმა - სიარულის დაწყება, სიარულის სწავლა; ჩასახვა, მოქმედების დაწყება.

ფეხის ათრევა - განგებ დაგვიანება (რაიმე საქმიანობაში), განგებ ნელა მოქმედება.

ფეხის ამოკვეთა (საიდანმე) - სამუდამოდ წასვლა (საიდანმე); მოშორება, გაცლა, (სადმე) სიარულის, მისვლის შეწყვეტა.

ფეხის ამოკვეთინება - გაძევება, (სადმე) მისვლის აკრძალვა.

ფეხის გადაბრუნება - მარცხის, ხიფათის შემთხვევა.

ფეხის გადგმა - განმტკიცება, დამკვიდრება; გავრცელება, ფეხის მოკიდება.

ფეხის მოკიდება - დამკვიდრება, მომაგრება, განმტკიცება, გავრცელება, ფეხის გადგმა.

ფეხის მომაგრება - განმტკიცება, გაძლიერება; გაფართოება, გავრცელება, დამკვიდრება.

ფეხის ხმას აჰყვა - დაუკვირვებლად, ანგარიშმიუცემლად წაბაძა, აჰყვა (ვინმეს), (ვისიმე) ქცევის მიხედვით იმოქმედა.

ფეხქვეშ გაგება - მლიქვნელობა, ლაქუცი; დამორჩილება, მონურად ქედის მოხრა.

ფიანდაზად დაგება - ვისიმე ყოველგვარი სურვილის უსიტყვოდ შესრულება, მონურად დამორჩილება, ფეხქვეშ გაგება.

ფიცი მწამს, ბოლო მაკვირვებს - შენი თავისმართლებისა მინდა დავიჯერო, მაგრამ ფაქტები სხვას ამტკიცებს. (მომდინარეობს იგავ-არაკიდან „მამლის ქურდი").

ფონს გასვლა - დაბრკოლების გადალახვა, საქმის მოგვარება, გადარჩენა, მიზნის მიღწევა.

ფრთების გამოსხმა - აღფრთოვანება, გახარება, აღტაცება; გაძლიერება.

ფრთების გაშლა - გაძლიერება, გაფართოება, შეუზღუდავი მოქმედების დაწყება, გალაღება.

ფრთების შეკვეცა - შემცირება, შეზღუდვა, შეწყვეტა, ბოლოს მოღება.

ფრთების შესხმა - აღფრთოვანება, გახარება, აღტაცება; გამხნევება, წახალისება; გაძლიერება, გაზრდა.

ფხის გამოჩენა - მარჯვედ, ყოჩაღად, მოხერხებულად მოქცევა.


ქადაგად დავარდნა / ქადაგად დაცემა - უაზრო ლაპარაკი, ბოდვა. ქადაგი ერქვა წარმართული ღვთაების მსახურს, რომელსაც თითქოს შეეძლო ღვთაებასთან ურთიერთობის დამყარება.

ქანცის გამოლევა - დასუსტება, ძალ-ღონის გამოცლა, არაქათის გამოლევა.

ქანცის გაწყვეტა - იხ. ილაჯის გაწყვეტა.

ქედის მოდრეკა / ქედის მოხრა - დამორჩილება, წინააღმდეგობის შეწყვეტა.

ქერის ორმოში ჩავრდნა - მდიდარ, უხვ, დოვლათიან, სარფიან ადგილას მოხვედრა.

ქვა ააგდო და თავი შეუშვირა - დაიჟინა რამე, გაჯიუტდა, გაკეპრდა, უარზე დადგა.

ქვა ქვაზე არ დატოვა - გაანადგურა, მოსპო, დაანგრია, ნაცარტუტად აქცია, მიწასთან გაასწორა.

ქვას გახეთქს - ყველაფერს შეძლებს, ყოველგვარ დაბრკოლებას გადალახავს, წინ ვერაფერი დაუდგება.

ქვასაც კი წყალს გამოადენს - ყველაფერს მოახერხებს, შეუძლებელს შეძლებს, ნემსის ყუნწში გაძვრება.

ქვეყნის თვალი - ძალიან კარგი, ყველას მოსაწონი და სათაყვანებელი, ლამაზი, მშვენიერი.

ქვის გული აქვს - შეუბრალებელია, ულმობელია, გულქვაა.

ქოქოლის დაყრა - დაწყევლა, გაკიცხვა (ხელების სავსავით).

ქუდი ჭერსა ჰკრა - მხიარულობდა, სიხარული, აღფრთოვანება გამოხატა.

ქუდი ხურავს - ვაჟკაცური თვისებებით არის შემკული, მხნე და გაბედულია, უშიშარია; სინდისიერია.


ღვთის ანაბარა(დ) - უპატრონოდ, ზრინვა-პატრონობის გარეშე.

ღვთის გარეგანი - დაუნდობელი, შეუბრალებელი, ვერაგი, უწყალო, ღვთის პირიდან გავარდნილი.

ღვთის გულისათვის - იხმარება თხოვნის გამოსახატავად, ნიშნავს დაახლოებით: თუ კაცი ხარ, თუ ძმა ხარ, თუ ღმერთი გწამს.

ღვთის პირიდან გავარდნილი - დაუნდობელი, შეუბრალებელი, ვერაგი.

ღვთის წინაშე - სიმართლე რომ ვთქვათ, ტყუილი რომ არა ვთქვათ; ნამდვილად.

ღმერთს შეხედე - გონივრულად, კანონიერად, ადამიანურად მოიქეცი.

ღობე-ყორეს მოდება - უთავბოლოდ, უგზოუკვლოდ, უაზროდ მოქმედება ან ლაპარაკი.


ყავლის გასვლა - ვადის გასვლა; მოძველება, ფასის დაკარგვა. არაბულად კავლ ნიშნავს პირობას.

ყალყზე შედგომა - უცებ აღელვება, აბობოქრება.

ყბაში ჩავარდნა - მუდმივი ლაპარაკის, ჭორაობის, გაკილვის საგნად გახდომა.

ყელზე დაადგება - ვითომდა ავნებს, აწყენს, ზედმეტი იქნება მისთვის.

ყელის გაშრობა - მოწყურება.

ყელს უწევს - ეხვეწება, ევედრება.

ყელში ამოუვიდა - მობეზრდა, მოყირჭდა.

ყვავი ჩხიკვის მამიდა - ვითომდა ნათესავი, ძალიან შორეული ნათესავი.

ყირამალა დაყენება - განადგურება, მიწასთან გასწორება.

ყურად იღო - ყურადღება მიაქცია, შეისმინა, ანგარიში გაუწია.

ყურებზე ხახვი არ დააჭრას! - ვერაფერს უზამს, ვერაფრს დააკლებს, ვერაფერს ავნებს.

ყურებიდან ბამბს გამოღება - შეგნება, გაგება, საქმეში გარკვევა; ფხიზლად მოქცევა, სიფრთხილის გამოჩენა.

ყურების აცქვეტა / ყურების დაცქვეტა - ყურადღების გამახვილება, სმენად გადაქცევა.

ყურების გამობერტყვა - ფხიზლად, ყურადღებით მოქცევა; მიხვედრა, შეგნება, გაგება.

ყურების ჩამოყრა - დასევდიანება, მოწყენა; ქედის მოხრა.

ყურების წაღება - ბევრი ლაპარაკით, ყბედობით თავის მობეზრება.

ყურებში თითის დაცობა - წაყრუება, სიფხიზლის მოდუნება.

ყურთასმენის წაღება - იხ. ყურების წაღება.

ყური არ ათხოვა - ყურადღება არ მიაქცია, ანგარიში არ გაუწია, არ მოუსმინა.

ყურით მოთრეული - მოჭორილი, მოგონილი, ნაძალადევი.

ყურის დაგდება - მოსმენა, ყურის მიპყრობა; ყურადღების მიქცევა.

ყურის თხოვება - მოსმენა, ყურის დაგდება, ყურადღების მიქცევა.

ყურის მოკვრა - გაგონება.

ყური(ც) არ გააპარტყუნა - ყურადღება არ მიაქცია, არაფრად ჩააგდო, აინუშიც არ ჩაიგდო.

ყურმოჭრილი მონა - ვისიმე მონა-მორჩილი, ნება-სურვილის უსიტყვოდ შემსრულებელი. (ძველად, მონებს ყურს აჭრიდნენ, რაც ყურმოჭრილს აიძულებდა ყოფილიყო მორჩილი და ერთგული).

ყურსაც არ იბერტყავს - ყურადღებას არ აქცევს, არაფრად აგდებს; თავს არ იწუხებს.

ყურში ჩაწვეთება - ჩუმად, შემპარავად ჩასმენა, ჩაგონება (რისამე).


შავ დღეზე გაჩენილი - უბედური, ბედუკუღმართი, უბედურ ვარსკვლავზე დაბადებული.

შავი დღე - უბედურების, გაჭირვების დრო.

შავი დღის დაყენება / შავი დღის დაყრა - გამწარება, ცუდ დღეში ჩაგდება; დატუქსვა, გაწყრომა.

შავი კატის გარბენა (ვისიმე შუა) - ურთიერთობის გაფუჭება, უთანხმოების ჩამოვარდნა (ვინმეს შორის), გადაკიდება. იდიომი მომდინარეობს ცრუ რწმენიდან, თითქოს კატის მიერ წინიდან გზის გადაჭრა უბედურების, უსიამოვნების მომასწავებელია.

შარავანდედით შემოსვა - განდიდება, დიდებით შემოსვა.

შენი ხმალი და ჩემი კისერი! - რაც გსურდეს, ის მიყავი, ყველაფრის უფლებას გაძლევ; მზად ვარ გემსახურო.

შენს პირს შაქარი! - გაიხარე! იცოცხლე! ნეტა მართლა ასე იყოს, როგორც თქვი! (ეტყვიან კარგი ამბის მთქმელს).

შვიდი პარასკევი აქვს დღეში - ცვალებადი ხასიათი აქვს, ხან ერთს ამბობს, ხან მეორეს, გადაწყვეტილებას ხშირად იცვლის.

შორს დაიჭირა - არ დაეთანხმა, ცივი უარი უთხრა, არ მიიღო, ახლოს არ გაიკარა.

შორს წასვლა - წარმატების მიღწევა, დაწინაურება.

შუბლის გახსნა - გამხიარულება, კარგ ხასიათზე დადგომა.

შუბლის შეკვრა - მოღუშვა, გაბრაზება, განრისხება.

შური იძია - სამაგიერო გადაუხადა, ჯავრი ამოიყარა.

შუქის მოფენა - გარკვევა, ნათელყოფა, გაშუქება, ცხადყოფა, ნათელის მოფენა.

შხამად ამოადენს - წაამწარებს, არ შეარგებს, არ შეარჩენს.

შხამის (გადმო)ნთხევა - ღვარძლიანად, გესლიანად ლაპარაკი, მწარე სიტყვების თქმა.


ჩაილურის წყალი დალია - უკვალოდ გაქრა, უქმად ჩაიარა, დავიწყებას მიეცა.

ჩირქის მოცხება - შერცხვენა, სახელის გატეხა; შეურაცხყოფის მიყენება, ცილის დაწამება.

ჩიხში მომწყვდევა - გამოუვალ მდგომარეობაში მოქცევა.

ჩრდილის მიდგომა - მნიშვნელობის, ღირსების შემცირება, დაჩრდილვა, გაუფასურება.

ჩრდილის მიყენება - მნიშვნელობის, ღირსების შემცირება, ფასის დაკარგვინება, დაჩრდილვა, გაუფასურება.


ცა ქუდად არ მიაჩნია და დედამიწა ქალქმნად - არავის და არაფერს არ უწევს ანგარიშს, თავისუფლად, უდარდელად, მოურიდებლად იქცევა, ზვიარია, არაფერი არ ადარდებს.

ცაზე ვარსკვლავების მოწყვეტა - მიუწვდომლის მიწვდომა, შეუძლებლის შეძლება.

ცალი ფეხი სამარეში უდგას - სიკვდილის პირზეა მისული, დიდხანს ვერ იცოცხლებს (ჩვეულებრივ, მოხუცზე იტყვიან).

ცალი ყბით - უგულოდ, ყასიდად.

ცამ ჩაყლაპა - ანაზდეულად გაუჩინარდა, უკვალოდ დაიკარგა, მიწამ ჩაყლაპა.

ცამდე აყვანა - ხოტბის შესხმა, ქება-დიდებით მოხსენიება, გადაჭარბებული ქება.

ცარიელზე დარჩენა - ყველაფრის დაკარგვა, არაფრის შერჩენა, გაღარიბება, გაღატაკება, მშრალზე დარჩენა.

ცარიელზე დასმა - ყველაფრის წართმევა, არაფრის შერჩენა, პირში ჩალაგამოვლებული დატოვება.

ცას ეწევა (სიხარულით) - ძალიან უხარია, აღფრთოვანებულია.

ცეცხლზე ნავთის დასხმა - გამწვავებული მდგომარეობის ან ურთიერთდამოკიდებულების კიდევ უფრო გამწვავება (რისამე საშუალებით).

ცეცხლთან თამაში - თავის თავისთვის სახიფათო მოქმედება; თავის ხიფათში ჩაგდება.

ცეცხლი უკიდია - ძალიან ძვირია.

ცეცხლის მოკიდება - გაჯავრება, გაბრაზება, აღელვება; შეწუხება, გამწარება.

ცეცხლს აკვესებს თვალებიდან - იხ. პირიდან ცეცხლს ყრის.

ცეცხლს აფრქვევს - ბრაზობს, გაცეცხლებულია, გაშმაგებულია, გააფთრებულია.

ცეცხლში ჩაგდება - განსაცდელში, სახიფათო მდგომარეობაში ჩაყენება, გაწამება, ცუდ დღეში ჩაგდება.

ცეცხლში ჩავარდნა - განსაცდელში, ცუდ დღეში ჩავარდნა, წამება.

ციდან მოწყვეტილი ვარსკვლავი - ძალიან ლამაზე, მშვენიერი (უმთავრესად - ქალი).

ცივ ნიავს არ აკარებს - განსაკუთრებულ მზრუნველობას უწევს, ძალიან უფრთხილდება, სათუთად ექცევა, დილის სიოს არ აკარებს.

ცივ ქვაზე დაასახლებს - სიღარიბიდან გამოიყვანს, გაამდიდრებს (მარჯვე და მუყაითი შრომით).

ცივი წყლის გადასხმა - გაწბილება, იმედის გაცრუება.

ცივმა ოფლმა დაასხა - შეშინდა, შეძრწუნდა.

ცილის დაწამება - ტყუილის მოგონება, განზრახ დაბრალება (რაიმე ცუდის, ბოროტების).

ცოდვის კითხვა - უბედურება, საშინელება; ვითომც სასჯელი ჩადენილ ცოდვათათვის.

ცოტა არ იყოს - თითქმის, კინაღამ; საკმაოდ.

ცოფებს ყრის (პირიდან) - გაანჩხლებულია, განრისხებულია, გააფთრებულია.

ცოცხლად დამარხვა - საქვეყნოდ შერცხვენა, თავის მოჭრა, მორალურად განადგურება.

ცოცხლად მკვდარი - უნიათო, უძლური. უილაჯი, დავრდომილი; უუნარო, უგერგილი, მოუხერხებელი.

ცუდ თვალზე დაინახა / ცუდი თვალით უყურებს / ცუდ თვალზე შეხედა - მტრულად ექცევა, სძულს.

ცხელ გულზე - რაიმე გრძნობის ან აფექტის დროს (აღელვების, განრისხების, აღტაცების, ნდომის...).

ცხვირიდან ძმარი ადინა - გაამწარა, შავი დღე აყარა; სცემა.

ცხვირის აწევა - უკადრისობა, ამპარტავნობა, მედიდურობა, კუდაბზიკობა.

ცხვირის ჩამოშვება - მოწყენა, დაღონება, მოღუშვა.

ცხრა ენა გამოიბა - გაუთავებელი ლაპარაკი, ყბედობა დაიწყო.

ცხრა თოკში გამძვრალი - გაქნილი, ცბიერი, ეშმაკი, მოხერხებული.

ცხრა მთას იქით - ძალიან შორს.


ძარღვების აშლა - იხ. ნერვების აშლა.

ძაფზე ჰკიდია - საფრთხეშია, განსაცდელშია, ბეწვზე ჰკიდია.

ძაღლად(აც) არ ჩააგდო - არაფრად ჩააგდო, დაამცირა, აბუჩად აიგდო.

ძაღლი გარეთ არ გაიგდება - ძალიან სიცივეა, ცუდი ამინდია.

ძაღლი პატრონს ვერა სცნობს - არეულობაა, უწესრიგობაა, უთავბოლობაა.

ძაღლის ფეხის გამობმა - ბევრი სიარული, წანწალი.

ძაღლის ყბის გამობმა - გაუთავებელი ლაპარაკი, ყბედობა.

ძე ხორციელი - ადამიანი, ადამიანის შვილი; ვინმე.

ძვალ-რბილში გაჯდომა - შესისხლხორცება, მტკიცე ჩვეულებად გადაქცევა.

ძირიანად მოთხრა / ძირფესვიანად მოთხრა - მოსპობა, განადგურება.

ძირის გამოთხრა - საფუძვლის გამოცლა, აღმოფხვრა, მოსპობა, განადგურება.


წამწამზე უზის - სულ ახსოვს, მუდამ თვალწინ უდგას.

წარბის გახსნა - გამხიარულება, კარგ ხასიათზე დადგომა, შუბლის გახსნა.

წარბის შეკვრა - მოღუშვა, გაბრაზება, შუბლის შეკვრა.

წარბი(ც) არ შეიხარა - არ შეშინდა, არ შედრკა; არაფრად ჩააგდო (განსაცდელი, მძიმე საქმე).

წელებზე ფეხს იდგამს - თავგამოდებით შრომობს, მძიმე ჯაფაშია.

წელის მომაგრება - იხ. წელის გამართვა.

წელის მოწყვეტა - დაქანცვა, ილაჯის გაწყვეტა, ძალის გამოლევა; შეშინება, სასოწარკვეთილებაში ჩავარდნა.

წელში გამართვა - მოღონიერება, გაძლიერება, განმტკიცება, ძალის მომატება.

წელში გატეხა - ძლიერ დასუსტება, დაუძლურება, ძალ-ღონის გამოცლა, წელში გაწყვეტა.

წელში გაწყვეტა - იხ. წელში გატეხა.

წერას აუტანია - ისე იქცევა, რომ შეიძლება დაიღუპოს, ცუდი რამე შეემთხვას.

წერილი წაიღო - მოკვდა, გამოესალმა წუთისოფელს.

წერტილის დასმა - (თხრობის, ამბის...) გათავება, შეწყვეტა.

წვეთი ზღვაში - სულ ცოტა, სულ მცირე (რამესთან შედარებით).

წითელ კვერცხს უგორებს - ელოლიავება, ცდილობს ასიამოვნოს, ყველაფერში უთმობს, მისი გულის მოგებას ცდილობს.

წითელი კოჭი - ვითომც ყველაზე უკეთესი, განსაკუთრებული, გამორჩეული.

წინ აღუდგა - წინააღმდეგობა გაუწია

წინ დადგომა - წინააღმდეგობის გაწევა, გზაზე გადაღობვა; ჯობნა.

წინ წაწევა - დაწინაურება, წარმატების მიღწევა, უფრო საპასუხისმგებლო თანამდებობაზე დანიშვნა.

წისქვილის ქვის დატრიალება თავზე - ბევრი გაჭირვების, ტანჯვა-წვალების გამოვლა.

წიხლის დაჭერა - დაჩაგვრა, შევიწროება, გაქელვა.

წმინდა წყლის - წესიერი, სინდისიერი, პატიოსანი; ნამდვილი, აშკარა.

წრეს გადასვლა - გადაჭრბება, ზომიერების ფარგლებიდან გამოსვლა, საზღვარს გადასვლა.

წრეს გადასული - გადაჭარბებული, საზღვარს გადასული.

წუთისოფლის გამოსალმება - მოკვლა, სიკვდილი, სიცოცხლის გამოსალმება.

წყალი არ გაუვა - უდავოა, უეჭველია, ნამდვილია.

წყალი შეუდგა - სიმტკიცე მოაკლდა, საფუძველი შეერყა.

წყალს ასხამს (ვისიმე) წისქვილზე - ეხმარება (ვისმე), (ვისიმე) სასარგებლოდ მოქმედებს.

წყალში გადაყრა - უსარგებლოდ დაკარგვა, დაღუპვა; არდაფასება (ამაგისა, სიკეთისა...).

წყლიდან მშრალი (გ)ამოსვლა - თავის გამართლება, თავის მოხერხებულად დაძვრენა (გაჭირვებიდან, ჩადენილი დანაშაულიდან).

წყლის ამღვრევა - განზრახ შფოთის, არეულობის გამოწვევა, მდგომარეობის გამწვავება.

წყლის ნაყვა - უსარგებლო რისამე კეთება, უაზრო, ფუჭი შრომა.


ჭირი მო(გვ)ჭამა - დაიღუპა, მოკვდა, გაქრა, აღარ არსებობს, თქვენი ჭირი წაიღო.

ჭკუაში დაჯდომა / ჭკუაში მოსვლა - მოწონება, დასაშვებად მიჩნევა.

ჭკუის კოლოფი - ჭკვიანი ადამიანი; უჭკუო, სულელი.

ჭკუის წაგება - უჭკუოდ, უგუნურად მოქცევა.

ჭურში ჯდომა - ჩამორჩენილობა, უვიცობა, უმეცრება, კარჩაკეტილობა.


ხაზის გადასმა - უარყოფა, დავიწყება, კავშირის გაწყვეტა (ვინმესთან, რამესთან).

ხაზის გასმა - განსაკუთრებული ყურადღების მიქცევა, ყურადღების გამახვილება, გახაზვა.

ხარკს უხდის - გავლენით მოქმედებს ან აკეთებს რამეს, ანგარიშს უწევს ვინმეს, რამეს.

ხაფანგის დაგება - საფრთხის, განსაცდელის შექმნა, ხრიკების მოწყობა.

ხახამშრალი დატოვება - მოტყუება, გაწბილებული, პირში ჩალაგამოვლებული დატოვება, ცარიელზე დასმა.

ხელები ექავება - საქმის გაკეთების სურვილი აქვს; ვისიმე ცემა სურს.

ხელებში უყურებს - სარგებელს, გამორჩენას, სარფას მოელის (ვინმესგან).

ხელზე დახვევა (რისამე) - რისამე ამოჩემება და საბაბად, საბუთად გამოყენება, თითზე დახვევა.

ხელზე დახვევა (ვისამე) - დამორჩილება, თავისი ნების შემსრულებლად გახდა (ვისიმე).

ხელთ იგდო - მოიპოვა, შეიპყრო, დაეუფლა, დაისაკუთრა, დაიპყრო, იხელთა, ხელში ჩაიგდო.

ხელი არა აქვს (ვინმესთან, რამესთან) - უფლება არა აქვს, არაფერის ესაქმება (ვინმესთან, რამესთან), არ ეკუთვნის (ვინმე, რამე). იხ. რა ხელი აქვს.

ხელი გამოჰკრა - იშოვა, შეიძინა.

ხელი მიჰყო - დაიწყო, ხელი მოჰკიდა.

ხელი ხელს მისცეს - შეკავშირდნენ, ერთმანეთის დახმარება, მხარის დაჭერა გადაწყვიტეს.

ხელიდან გამოცლა (ვისიმე, რისამე) - წართმევა, დაკარგვა, დაღუპვა (ვისიმე, რისამე).

ხელიდან წასვლა - დაღუპვა, უიმედო მდგომარეობაში ჩავარდნა; გაფუჭება, გადაგვარება, ზნეობრივად დაცემა, სწორი გზიდან გადაცდენა.

ხელიდან წასული - გაფუჭებული, გადაგვარებული, ზნეობრივად დაცემული, სწორდი გზიდან აცდენილი.

ხელის აღება (ვინმეზე, რამეზე) - მიტოვება, თავის დანებება.

ხელის გამართვა - დახმარების გაწევა, შეწევნა, ხელის შეწყობა, ხელის მომართვა.

ხელის გაწოდება - დახმარების გაწევა, შველა.

ხელის განძრევა - შრომა, გარჯა, საქმიანობა.

ხელის გასვრა - არასაკადრისი, შეუფერებელი მოქმედება, უღირსი საქმის ჩადენა.

ხელის გულზე დასმა /ხელის გულზე ტარება - დიდ პატიში, ფუფუნებაში ყოლა (ვისიმე), დიდად პატივისცემა; მზრუნველობა, მოვლა.

ხელის დაბანა - პასუხისმგებლობის მოხსნა თავიდან; საქმეში არ ჩარევა, განზე გადგომა.

ხელის დადება - დაბრალება (რაიმე დანაშაულისა), დამნაშავედ გამოცხადება.

ხელის დამშვენება - ფასეული საჩუქრის მირთმევა.

ხელის დაფარება - ვისიმე დანაშაულის დამალვა, მიჩქმალვა, დანაშაულის დაფარვაში დახმარება, დაცვა.

ხელის მიცემა - შეკავშირება, პირობის შეკვრა ვინმესთან.

ხელის მოთბობა - სარგებლის, სარფის მიღება (ჩვეულებრივ, უპატიოსნო გზით).

ხელის მოკიდება - რისამე გაკეთების დაწყება, საქმის შედგომა, წამოწყება; მისაკუთება, დაუფლება.

ხელის მოკლება - შესუსტება, მოკლება (ზრუნვისა, ყურადღებისა).

ხელის მომართვა - დახმარების გაწევა, შეწევნა, ხელის შეწყობა, ხელის გამართვა.

ხელის მონაცვლება - დახმარების მიღება, უცებ ფულის შოვნა სესხად.

ხელის მოცარვა - დაბრკოლება, ხელის შეშლა, იმედგაცრუებული დარჩენა.

ხელის შეშვება - მიტოვება, თავის მინებება, ხელის აღება.

ხელის შეშლა - შეფერხება, დაბრკოლება.

ხელის შწყობა - დახმარების გაწევა, შეწევნა, შველა, ხელის გამართვა.

ხელის ჩაქნევა - იმედის დაკარგვა, გულის გატეხა, ყველაფერზე ხელის აღება.

ხელს არ აძლევს - ხელსაყრელი, სასარგებლო არ არის მისთვის.

ხელსა და ხელს შუა - იხ. თვალსა და ხელს შუა.

ხელ-ფეხის გახსნა - თავისუფლად მოქმედების საშუალების მიცემა.

ხელ-ფეხის შეკვრა - შეზღუდვა, დაბრკოლების შექმნა, შებოჭვა, შევიწროება.

ხელში დაჭერა - თავის განკარგულებაში, თავისი გავლენის ქვეშ მოქცევა, დამორჩილება, დაპყრობა.

ხელში შეიკლა - გააწამა, გატანჯა, გული გაუწყალა.

ხელში ჩაგდება - მისაკუთრება, დაპყრობა, დაუფლება, შოვნა.

ხელში ჩავარდნა - ვისამე საკუთრებაში გადასვლა, (ვისიმე) საკუთრებად ან ტყვედ გახდომა.

ხმა აქვს გავარდნილი - სახელი აქვს განთქმული, ცნობილია, სახელმოხვეჭილია.

ხმის გავარდნა - რაიმე ამბის გავრცელება, ხმის დარხევა.

ხმის დაგდება / ხმის დარხევა / ხმის დაყრა- რაიმე ამბის გავრცელება, ხმის დარხევა.

ხორცის შესხმა - სინამდვილედ ქცევა, განხორციელება, სრულყოფა.


ჯანდაბამდის გზა ჰქონია - რაც უნდა, ისა ქნას! როგორც უნდა, ისე მოიქცეს! თავში ქვა იხალოს! (არაბულად ჯაჰან-ნამ ნიშნავს ჯოჯოხეთს, მოუსავლეთს, უბედურებას).

ჯანი გავარდეს - რაც უნდა, ის მოხდეს; ჯანდაბას, არ მენაღვლება.

ჯვარი ეწეროს - ცუდი აშოროს, ყოველგვარი უბედურება ასცდეს.

ჯვარს აცვა - გააწამა, გატანჯა, გააწვალა.

ჯიბე(ებ)ს ისქელებს - მდიდრდება, ბევრ ფულს შოულობს (ჩვეულებრივ, უპატიოსნო გზით).

ჯიბეში თაგვები უთამაშებენ - ფული არა აქვს, ღარიბია.

ჯიბეში ჩაისვამს - ყველაფერში აჯობებს, გაცილებით მეტი წონა და ავტორიტეტი აქვს.

ჯიბიდან გავარდნილი - გამოქექილი, მოხერხებული, გამოქნილი, ეშმაკი.

ჯორზე შეჯდომა - გაჯიუტება, გაკერპება, ვირზე შეჯდომა.

ჯოჯოხეთის მაშხალა - ძალიან უშნო, მახინჯი, ცუდი გარეგნობის ადამიანი.


ჰა ბურთი და ჰა მოედანი - ვნახოთ, რასაც იზამ, რასაც გახდები; ვნახოთ, ვინ ვის აჯობებს.

ჰაერში დაკიდება / ჰაერში ჩამოკიდება- საფუძვლის გამოცლა, უნიადაგოდ, უსაფრძვლოდ დარჩენა, გამოუვალ მდგომარეობაში ჩავარდნა.


კატეგორია: იდიომები | დაამატა: ciklopi (22.აპრ.2013)
ნანახია: 4574
სულ კომენტარები: 0
სახელი *:
Email *:
კოდი *:



© 2017